တောင်ကိုရီးယား ဓာတ်အားစနစ်အတွင်း အမေရိကန် ပိတ်ဆို့ထားသည့် တရုတ်နျူကလီးယားကုမ္ပဏီ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နေ (ဆောင်းပါး)

ဆောင်းပါးရှင်-မောင်ဖြူဖွေး
(ဧရာ၀တီတိုင်းမ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်)

တရုတ်အစိုးရပိုင် နျူကလီးယားလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် ကာလရှည် ရပ်တည်လာခဲ့သည်။ နျူကလီးယားနည်းပညာ သူလျှိုမှုများကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အမည်ပျက်စာရင်းတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပါဝင်ခဲ့သည့် အဆိုပါ လုပ်ငန်းသည် ယခုအခါ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ၅ ရုံကို လည်ပတ် နေပြီး အမေရိကန်စစ်ဘက် အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် အလွန်နီးကပ်သည့် အရေးပါသော အခြေခံ အဆောက် အအုံများအတွင်း နေရာယူလာနေပြီဖြစ်သည်။

အဆိုပါ ချဲ့ထွင်မှုသည် စွမ်းအင်ကဏ္ဍတစ်ခုတည်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို သူလျှို လုပ်ငန်းအတွက် အကာအကွယ်အဖြစ် အသုံးချသည့် ဘေဂျင်း၏ မဟာဗျူဟာကို ထင်ဟပ်စေကာ ဆိုးလ်နှင့် ဝါရှင်တန်တို့အတွက် အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေလျက် ရှိသည်။

အဆိုပါကုမ္ပဏီ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် သူလျှိုမှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များနှင့် ခွဲခြား၍ မရပေ။ စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုများအရ ဆယ်စုနှစ် ၂ ခုနီးပါးကာလအတွင်း အဆင့်မြင့် နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို ဒီဇိုင်းများကို ပူးတွဲလုပ်ငန်းများနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးများမှတစ်ဆင့် စနစ်တကျခိုးယူခဲ့ပြီး အမေရိကန်၏ နျူကလီးယားကွန်ရက်များအတွင်း ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင်အဆိုပါလုပ်ငန်းကို အမေရိကန် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေး အရ ပိတ်ဆို့အရေးယူထားသည့် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများစာရင်း (Entities List) တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး အမေရိကန်ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ယင်းလုပ်ငန်းနှင့် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှု ပြုလုပ်ရန် ထိရောက်စွာ တားမြစ်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် တရုတ်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏ စီမံကိန်းများ သည် အရပ်ဘက်စွမ်းအင်လုပ်ငန်းများဖြစ်သော်လည်း စစ်ရေးရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အသုံးချ နိုင်သည့် နှစ်မျိုးသုံး (dual-use) သဘောသဘာဝရှိကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ နည်းပညာခိုးယူမှုများမှာ တစ်ကြိမ်တည်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပေ။ တရုတ်နိုင်ငံသည် အီရန်၊ မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ပါကစ္စတန်တို့ကဲ့သို့ နိုင်ငံများထံ နျူကလီးယားနှင့် ဒုံးကျည်နည်းပညာများ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်ဟု အကြိမ်ကြိမ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နျူကလီးယားမပြန့်ပွားရေး မူဘောင် များကို ထိခိုက်စေကာ ဒေသတွင်းလုံခြုံရေး တည်ငြိမ်မှုကို ရိုက်ခတ်စေခဲ့သည်။

အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းခံထားရသော်လည်း အဆိုပါလုပ်ငန်းသည် တောင်ကိုရီးယား၏ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ အတွင်း အခိုင်အမာ အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။ မိခင်ကုမ္ပဏီက ရာနှုန်းပြည့် ပိုင်ဆိုင်သည့် လက်အောက်ခံ ကုမ္ပဏီများမှတစ်ဆင့် စုစုပေါင်း ဓာတ်အားထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ၂.၂ ဂစ်ဂါဝပ် (GW) ရှိသည့် စက်ရုံများ လည်ပတ်နေပြီဖြစ်သည်။

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ တောင်ချွန်းချောင်ပြည်နယ်၊ ဆီဆန်မြို့ရှိ Daesan LNG လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် စတင်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ဓာတ်အားထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ၅၅၇ မဂ္ဂါဝပ် (MW) ရှိသည့် combined-cycle စက်ရုံတစ်ရုံ ဖြစ်သည်။ Daesan စက်မှုဇုန်အတွင်း တည်ရှိသည့် အဆိုပါစက်ရုံသည် တစ်နှစ်လျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၃.၉ တယ်ရာဝပ်နာရီခန့် ထုတ်လုပ်ရန် ဒီဇိုင်းရေး ဆွဲထားပြီး အမျိုးသားဓာတ်အားလိုင်းနှင့် ရေနံဓာတုစက်မှုလုပ်ငန်းများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးပို့သည်။

အဓိက အမေရိကန်စစ်ဘက် အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုနှင့် မိုင် ၄၅ ခန့်သာ ကွာဝေးသည့် တည်နေရာ ဖြစ်သောကြောင့် မဟာဗျူဟာအရ အကဲဆတ်သည့်နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ထို့အပြင် ဂွမ်ယန်းမြို့ရှိ Yulchon Combined Cycle စက်ရုံသည် ၁,၃၉၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပြီး သံမဏိနှင့် ရေနံဓာတုလုပ်ငန်းများအပါအဝင် အဓိကစက်မှုကဏ္ဍများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးပို့နေသည်။

အဆိုပါ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် အရေးပါသည့် စက်မှုဗဟိုချက်အတွင်း တည်ရှိနေခြင်းက တောင်ကိုရီးယား၏ စီးပွားရေးအခြေခံအဆောက်အအုံအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက် နေမှုကို ဖော်ပြနေသည်။ ယင်းလက်အောက်ခံကုမ္ပဏီ အများစုသည် သီးခြားပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများ မဟုတ်ဘဲ အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်း၏ တိုက်ရိုက်တိုးချဲ့မှုများဖြစ်ပြီး တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (CCP) ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။

အဆိုပါ မဟာဗျူဟာမှာ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် ရရှိရန်အတွက်သာမက သြဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့် ထောက်လှမ်းရေးလုပ်ငန်းများကို အခြေချနိုင်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ တောင်ကိုရီးယားသို့ ချဲ့ထွင်ဝင်ရောက်လာမှုသည် အခြားနိုင်ငံများတွင် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် ပုံစံများနှင့်လည်း ဆင်တူပြီး အရေးပါသော အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ဝင်ရောက်ရန် လွယ်ကူသည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။

ယင်းကွန်ရက်များအတွင်း နေရာယူခြင်းဖြင့် ဘေဂျင်းသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစနစ်များကို ရယူ အသုံးချနိုင်ပြီး ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးမှုကို နှောင့်ယှက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည့် အလားအလာ ရရှိလာသည်။ ထို့အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည့် လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုများအောက်တွင် ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်များ စုဆောင်းရန် အခွင့်အလမ်း များလည်း ရရှိလာသည်။ ထိုစက်ရုံများသည် အမေရိကန်စစ်ဘက် အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် နီးကပ် နေခြင်းကလည်း မဟာဗျူဟာအရ ဖိအားပေးနိုင်သည့် အားသာချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာစေသည်။

အချုပ်အားဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးချခြင်းဖြင့် စွမ်းအင်စီမံကိန်းများကို စီးပွားရေးနှင့် သူလျှိုရေး ရည်ရွယ်ချက်နှစ်ရပ်စလုံးအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည့် ပလက်ဖောင်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲနေပြီး နိုင်ငံအဆင့်နှင့် ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အလားအလာ ရှိနေသည်။ တောင်ကိုရီးယားတွင် အဆိုပါလုပ်ငန်း ရှိနေမှုကြောင့် တရုတ်၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် ထောက်လှမ်း ရေးလုပ်ငန်းများကို သိရှိနားလည်ရန် လိုအပ်ပေသည်။

မကြာသေးမီက ဖြစ်ရပ်များတွင် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေးစနစ်များအပါအဝင် အထိခိုက်မခံသည့် စစ်ဘက် နည်းပညာများ ရယူရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းမှုများကို တွေ့ရသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်များက ဒေသတွင်း သူလျှိုလုပ်ငန်းများသည် ရံဖန်ရံခါ ဖြစ်ပေါ်သည့် ဖြစ်ရပ်များမဟုတ်ဘဲ စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်လည်း တရုတ်နိုင်ငံက နျူကလီးယားနှင့် ဒုံးကျည် နည်းပညာများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးစနစ်များကို ထိခိုက်စေမည့် နိုင်ငံများထံ ဆက်လက် ဖြန့်ဝေနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် အမေရိကန်ထံမှ ခိုးယူခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုထားသည့် ဓာတ်ပေါင်းဖိုဒီဇိုင်းများသည်လည်း အရပ် ဘက်အသုံးပြုမှုအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ စစ်ရေးအရ အသုံးချနိုင်သည့် အလားအလာ လည်း ရှိနေသဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပြိုင်ဆိုင်မှုတွင် ဘေဂျင်းအတွက် မဟာဗျူဟာအရ အားသာချက် တစ်ရပ် ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

တောင်ကိုရီးယားက အဆိုပါလုပ်ငန်းအပေါ် မှီခိုနေရမှုသည် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ရေးထက် ကျော်လွန် သည့် အမျိုးသားလုံခြုံရေး စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှုကို တိုးတက်စေပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းများကို အထောက်အကူပြုသော်လည်း CCP ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ ကုမ္ပဏီတစ်ခုအပေါ် မှီခိုရခြင်းသည် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားချိန်တွင် အရေးပါသော အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ခြယ်လှယ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှောင့်ယှက်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ပြီး နိုင်ငံ၏တည်ငြိမ်မှုအပေါ် ဘေဂျင်းက ဖိအားပေးနိုင်သည့် အားသာချက် ရရှိလာနိုင်သည်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် ရှိနေခြင်းကြောင့် အဆိုပါအန္တရာယ်များ ပိုမိုမြင့်မားလာသည်။ အကြောင်းမှာ စစ်ဘက်အခြေစိုက်စခန်းများအနီးရှိ စက်ရုံများတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးပို့မှု ပြတ်တောက်ပါက မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ရေးအသင့် အနေအထားကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်ရေးလုံခြုံရေးနှင့် ခွဲခြား၍ မရပေ။ ထပ်မံစိုးရိမ်စရာတစ်ရပ်မှာ မူဝါဒဆိုင်ရာ မျက်ကွယ်ပြုမှုများ ဖြစ်သည်။ လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီများကို “ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများ” အဖြစ် မှားယွင်းဖော်ပြလေ့ရှိခြင်းကြောင့် ဘေဂျင်း၏ အစိုးရယန္တရားနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်မှုများကို ဖုံးကွယ်ထားသလို ဖြစ်စေသည်။ ထိုသို့ မှားယွင်းသတ်မှတ်မှုသည် အန္တရာယ်၏ ကြီးမားမှုကို လျှော့တွက်မိစေပြီး ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှု၏ အတိုင်းအတာကိုလည်း သေးငယ်လှသည်ဟု အထင် မှားစေနိုင်သည်။

စွမ်းအင်အပေါ် မှီခိုနေရမှု၊ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးအတွက် အန္တရာယ်များနှင့် မူဝါဒဆိုင်ရာ မှားယွင်း နားလည်မှုများ ပေါင်းစပ်လာခြင်းသည် စီးပွားရေးနှင့် သူလျှိုလုပ်ငန်းတို့ကြား နယ်နိမိတ်များ အန္တရာယ် ရှိစွာ ရောထွေးနေသည့် အားနည်းလွယ်သော လုံခြုံရေးပတ်ဝန်းကျင် တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းခံထားရသည့် အဆိုပါလုပ်ငန်းများ တောင်ကိုရီးယားသို့ ချဲ့ထွင်လာခြင်းသည် သာမန်စွမ်းအင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုသာ မဟုတ်ဘဲ CCP က ဦးဆောင်စီမံသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အရေးပါသော အခြေခံအဆောက်အအုံများအတွင်း နေရာယူခြင်းဖြင့် ဘေဂျင်းသည် ဆိုးလ်၏ စီးပွားရေးနှင့် ဝါရှင်တန်၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တည်ရှိမှုအပေါ် ဖိအားပေးနိုင်သည့် အားသာချက်ကို ရရှိလာသည်။

အဓိကအချက်မှာ တရုတ်အစိုးရပိုင်လုပ်ငန်းများကို အရေးပါသောကဏ္ဍများအတွင်း ဝင်ရောက်ခွင့် ပြုခြင်းသည် သူလျှိုမှုနှင့် ဖျက်ဆီးနှောင့်ယှက်မှုအတွက် တံခါးဖွင့်ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ခြင်းကြောင့် တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်တို့အနေဖြင့် ယင်းလုပ်ငန်းများ၏ အန္တရာယ်များကို အရေးတကြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်နေပေသည်။

စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် ခွဲခြား၍ မရသည့်အပြင် အရေးပါသော အခြေခံ အဆောက်အအုံများအတွင်း အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းခံထားရသည့် တရုတ်ကုမ္ပဏီတစ်ခု ရှိနေခြင်းကို လျစ်လျူရှုထားခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်ကြီးမားသည့် အားနည်းချက်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။

ကိုးကားလင့်ခ်များ

-South China Morning Post — China’s nuclear giant expands footprint in South Korea, raising security concerns
-Asia Times — China’s blacklisted energy giant embedding in South Korea’s power grid
-Reuters — Chinese state-owned energy firm operates power plants in South Korea (20 August 2026)