ဆောင်းပါးရှင် – TBR Commentary
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်

​နေပြည်တော်ကနေ အမိန့်တခုထုတ်လိုက်ရုံနဲ့ တနိုင်ငံလုံးကို သေနတ်ပြပြီး ခြယ်လှယ် အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်ဟောင်းကြီးကတော့ ပြန်ရှင်သန်ခွင့်မရှိတော့ဘဲ ပျက်သုဥ်းသွားခဲ့ပါပြီ။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့အားလုံးအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့အောင်ပွဲတခု ဖြစ်ပါတယ်။

စနစ်ဟောင်းကြီး ပျက်သုဉ်းသွားပေမယ့် ကျွန်တော်တို့အိပ်မက်မက်ခဲ့သလို ငြိမ်းချမ်းသာယာတဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော့ ဖြစ်မလာ​သေးပါဘူး။ ပိုပြီးရှုပ်ထွေးပွေလီတဲ့ မြန်မာပြည်သစ်ဆီ ဦးတည်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

ဘာကြောင့်ဒီလိုပြောနိုင်ရတာလဲ။ ဒီစနစ်ပျက်သုဥ်းလာနေတဲ့ မြန်မာပြည်ကိုရော နောင်အနာဂတ်မှာ ဘယ်သူတွေက ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ပိုင်စိုးလာကြမလဲ။ စစ်ဘုရင်ငယ်တွေ အုပ်ချုပ်တဲ့ ခေတ်ဆီမရောက်အောင် ပြည်သူတွေကရော ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ။

“သေဆုံးသွားပြီလို့ ဘာကြောင့် ပြောနိုင်ရတာလဲ”

စနစ်တခုကို ဖြိုဖျက်ဖို့ဆိုတာ အဲဒီစနစ်ကို ထောက်ခံထားတဲ့ တိုင်လုံးကြီးတွေကို ရိုက်ချိုးပစ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်သမိုင်းတလျှောက် မြန်မာ့စစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံကို ဗဟိုကနေ သံမဏိစည်းကမ်းနဲ့ အကြွင်းမဲ့ချုပ်ကိုင်နိုင်ဖို့ တိုင်လုံးကြီး (၃)တိုင်ပေါ်မှာ အမြဲအခြေပြုခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ လူအင်အား၊ စီးပွားရေး နဲ့နယ်မြေစိုးမိုးမှုတို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

​ဒါပေမဲ့ ယနေ့ နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာတော့ ထူးခြားဆန်းသစ်တဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ကစားကွက်တွေကြောင့်ဒီတိုင်လုံးကြီး (၃)တိုင်လုံးဟာ တပြိုင်တည်းသွက်သွက်ခါအောင် ကျိုးပျက်သွားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါဟာဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အာဏာရှင်စနစ်ကို ထာဝရ သေဆုံးစေခဲ့တဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပထမဆုံးနဲ့ အထိရောက်ဆုံးအချက်ကတော့ တပ်အင်အား ပြုန်းတီးမှုနဲ့ မြေပြန့်လူထုရဲ့ လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် ၁၉၆၂ ကတည်းက ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ စစ်အာဏာရှင်တွေဟာ ဗမာမြေပြန့်ဒေသကို သူတို့ရဲ့ စိတ်ချရတဲ့ အမာခံနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ အဲဒီကရတဲ့ လူအင်အား၊ ရိက္ခာအင်အားတွေနဲ့ နယ်စပ်က တိုင်းရင်းသားဒေသတွေကို စစ်မျက်နှာဖွင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြေပြန့်ဒေသ ငြိမ်သက်နေသရွေ့ စစ်တပ်ရဲ့ ဗဟိုအာဏာစက်ဟာ ခိုင်မာနေခဲ့ပါတယ်။

​ဒါပေမဲ့ အခု နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာတော့ အတိတ်က စစ်တပ်ရဲ့ ကျောထောက် နောက်ခံလို့ ယူဆခဲ့ကြတဲ့ စစ်ကိုင်းနဲ့ မကွေးလို မြေပြန့်ဒေသ ဗမာလူထုကိုယ်တိုင် လက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ခဲ့ကြပါတယ်။ PDF တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့တွေဟာ ကျေးလက်ကနေ မြို့ပြအထိ စစ်ကောင်စီရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတွေကို ဒူးထောက်သွားအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ စစ်တပ်မှာ စစ်သည်အင်အား အသည်းအသန် ပြတ်လပ်သွားရုံတင်မကဘဲ သမိုင်းတလျှောက် သူတို့စိတ်အချရဆုံးလို့ ထင်ခဲ့တဲ့ Safe Zone တွေလည်း လုံးဝ မရှိတော့ဘဲ တနိုင်ငံလုံးဟာ စစ်မျက်နှာပြင်အဖြစ် ပြောင်းလဲ သွားခဲ့ရပါတယ်။

​ဒုတိယအချက်ကတော့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ရဲ့အသက်သွေးကြောဖြစ်တဲ့စီးပွားရေးနဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် လမ်းကြောင်းတွေ ပြတ်တောက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတခုကို ဗဟိုကနေ အမိန့်ပေး ချုပ်ကိုင်ဖို့ဆိုရင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ကျွေးမွေးရမယ့် ဘဏ္ဍာငွေလိုအပ်ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဟာ ပြည်တွင်းက အခွန်ငွေတွေအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကရတဲ့ ငွေကြေးတွေနဲ့စစ်စရိတ်ကို ထောက်ပံ့နေခဲ့တာပါ။

​ဒါပေမဲ့လည်း ရှမ်းမြောက်၊ ရခိုင်၊ ကချင် ဒေသတွေက မဟာဗျူဟာမြောက် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက လက်တွေ့သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့အခါ စစ်ကောင်စီရဲ့ စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောဟာ တိကနဲ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဂိတ်တွေ လက်လွှတ်ရခြင်းဟာ နယ်မြေဆုံးရှုံးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးကို ဆက်လက်မလည်ပတ်နိုင်အောင်၊ စစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့စရိတ် မပေးနိုင်အောင် ဘဏ္ဍာရေးအရ ဆွဲလှဲလိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

စီးပွားရေးအရ ဒူးထောက်သွားရတဲ့ ဘယ်အာဏာရှင်စနစ်မှ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို ရေရှည် မထိန်းထားနိုင်တော့ပါဘူး။ လူအင်အား မရှိတော့ဘူး၊ စီးပွားရေး အသက်သွေးကြော ပြတ်တောက်သွားပြီ၊ စိတ်ချရတဲ့ နယ်မြေလည်းပျောက်ဆုံးသွားပြီ။ ဒီလို တိုင်လုံးကြီး (၃)တိုင်စလုံး တပြိုင်တည်း ကျိုးပျက်သွားတဲ့အတွက်ကြောင့် စစ်ကောင်စီဟာ နေပြည်တော်ကနေ တနိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်ဖို့ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။ ဒါဟာဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုအာဏာရှင်စနစ်ကြီး သေတွင်းထဲကို ရာနှုန်းပြည့် သက်ဆင်းသွားရတဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့အကြောင်းရင်းတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

“ဘယ်သူတွေက ဘယ်နေရာမှာ ပိုင်စိုးနေပြီလဲ”

ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်ကြီးသေဆုံးသွားပြီဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်ရမယ့် ဒုတိယမေးခွန်းက အဲဒီလိုအာဏာကွက်လပ် ဖြစ်သွားတဲ့ မြန်မာပြည်သစ်မှာ ဘယ်သူတွေက ဘယ်နေရာတွေကို လက်တွေ့စိုးမိုးပိုင်စိုးနေပြီလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်က မြန်မာ့နိုင်ငံရေးဟာ စစ်တပ် နဲ့ ပြည်သူလူထုထောက်ခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီအစုအဖွဲ့ဆိုပြီးနှစ်ဖက်တည်းအားပြိုင်တဲ့ ကစားကွက် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ယနေ့ မြန်မာပြည်ရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး မြေပုံဟာအာဏာဗဟိုချက်တွေ အများကြီး ကွဲပြားခြားနားသွားတဲ့ ကစားသမားစုံ စစ်တုရင်ခုံတခု ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ။

​ပထမဦးဆုံးကြည့်ရမယ့်နေရာကတော့နယ်စပ်ဒေသတွေ ဒါမှမဟုတ် တိုင်းရင်းသား အင်အားစုတွေ စိုးမိုးရာနယ်မြေတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ​ဒီနေရာတွေကို ဘယ်သူတွေက ပိုင်စိုးနေပြီလဲဆိုရင်တော့ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ယန္တရားတွေကို လက်တွေ့ ထူထောင်လိုက်ကြတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAOs) တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

​ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ကိုးကန့် (MNDAA)၊ ပလောင် (TNLA) နဲ့ ကချင်ပြည်နယ်မှာ (KIA) တို့ဟာနယ်မြေအမြောက်အမြားကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ထားသလို၊ ရခိုင်မှာလည်း (AA) ဟာ မြို့နယ်အများစုကိုစိုးမိုးထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့တွေဟာ စစ်တပ်ကို တိုက်ထုတ်ရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိတို့ နယ်မြေမှာကိုယ်ပိုင်တရားရုံး၊ ကိုယ်ပိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့၊ ကိုယ်ပိုင်အခွန်စနစ်တွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားတွေကို ရာနှုန်းပြည့် လည်ပတ်နေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်၊ အိန္ဒိယနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်တလျှောက်ဟာ နေပြည်တော်ရဲ့ အာဏာစက်အောက်ကနေ ထာဝရရုန်းထွက်သွားခဲ့ပြီး လက်တွေ့ကျကျ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံငယ်များသဖွယ် (De Facto States) ပေါ်ပေါက်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

​ဒုတိယ ရှုထောင့်ကတော့ မြေပြန့်ဒေသနဲ့ မြို့ပြကြီးတွေရဲ့ အခင်းအကျင်း ဖြစ်ပါတယ်။ နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးတို့လို မြို့ကြီးတွေနဲ့ မြေပြန့်ဒေသအချို့မှာတော့ စစ်ကောင်စီက လက်နက်အားကိုးနဲ့ အတင်းအဓမ္မ သေနတ်ပြ ထိန်းချုပ်ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိပြုရမှာက စစ်ကောင်စီဟာ တစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ အစိုးရ မဟုတ်တော့ဘဲ မြို့ပြအခြေစိုက် ဒေသန္တရအာဏာရှင် မျှသာ ဖြစ်သွားတာပါ။ မြို့ပြတံတိုင်းတွေရဲ့ အပြင်ဘက် စစ်ကိုင်း၊မကွေးလို မြေပြန့်ကျေးလက် ဒေသတွေမှာတော့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ရဲ့ လမ်းညွှန်မှုအောက်က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(PDF)တွေနဲ့ ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေက တိုက်ပွဲတွေဆင်နွှဲပြီး နယ်မြေစိုးမိုးမှုကို တစတစ တိုးချဲ့နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

​ဒီလိုအခြေအနေတွေကြောင့်ပဲအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ ပြင်ပကမ္ဘာရဲ့ဆက်ဆံရေးဟာလည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့ရပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံ အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းတွေဟာ စစ်ကောင်စီကို သံတမန်ရေးအရ တရားဝင်အစိုးရအဖြစ် ဆက်ဆံနေရပေမယ့်လည်း လက်တွေ့မြေပြင်မှာတော့ မိမိတို့ရဲ့စီးပွားရေးနဲ့ နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးအတွက် နယ်မြေအစစ်အမှန် စိုးမိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ကုန်သွယ်၊ တိုက်ရိုက် ဆက်ဆံနေကြရပါပြီ။ ဒါဟာ မြန်မာပြည်မှာ ဗဟိုအစိုးရတခုတည်းရဲ့ အာဏာစက်ကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့စနစ် လုံးဝပျက်စီးသွားခြင်းရဲ့ပြယုဂ် ဖြစ်ပါတယ်။

​ခြုံငုံကြည့်ရင် လက်ရှိမြန်မာပြည်သစ်ဟာ မြေပုံပေါ်မှာ တနိုင်ငံတည်းအဖြစ် ရှိနေသေးပေမဲ့၊ လက်တွေ့မှာတော့ နယ်စပ်ဒေသကို ပိုင်စိုးတဲ့ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ၊ မြေပြန့်ကျေးလက်ကို စိုးမိုးတဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားတွေနဲ့ မြို့ကြီးတွေကို ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအတုက တင်မြှောက်ထားတဲ့ စစ်အစိုးရဆိုပြီး အာဏာဗဟိုချက်တွေ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲပြားနေတဲ့ ပကတိ အခင်းအကျင်းကို ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

“ဘယ်လို ပုံသဏ္ဌာန်ပြောင်းလဲပြီး ဘယ်အချိန်မှာ အချိုးအကွေ့ ရောက်မလဲ”

အာဏာရှင်စနစ်ဟောင်းကြီး ပြိုကျသွားပြီး အာဏာဗဟိုချက်တွေ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲပြားသွားတဲ့မြန်မာပြည်သစ်ဟာ ဘယ်လို ပုံသဏ္ဌာန်တွေနဲ့ ဆက်သွားမှာလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာရော အဆုံးအဖြတ်အချိုးအကွေ့ကို ရောက်လာမှာလဲ။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ပြည်သူတွေ အသိချင်ဆုံးနဲ့ အစိုးရိမ်ဆုံး မေးခွန်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

​နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ သမိုင်းကြောင်းတွေအရ စနစ်ဟောင်းတခု ပျက်စီးသွားတဲ့အခါ ချက်ချင်းကြီး ပန်းခင်းလမ်းကိုရောက်မလာဘဲ၊ အကူးအပြောင်းကာလ ဆိုတဲ့ အကွေ့အကောက်တွေကို မဖြစ်မနေ ဖြတ်သန်းကြရစမြဲဖြစ်ပါတယ်။ ပထမဦးစွာ ဘယ်လို ပုံစံမျိုးနဲ့ အကူးအပြောင်း ဖြစ်လာမလဲဆိုတာကို ကြည့်ကြရအောင်။

​ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် မရှိတော့တဲ့အတွက် မြန်မာပြည်ဟာ အိမ်နီးချင်းတရုတ်နိုင်ငံရဲ့ သမိုင်းမှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရဖူးတဲ့ စစ်ဘုရင်ခေတ်လိုမျိုး နယ်မြေအလိုက် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အသီးသီးက သီးခြားစီ အုပ်ချုပ်တဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ကာလတခုအထိ သွားဖို့ ရှိနေပါတယ်။ ဒါဟာ စိုးရိမ်စရာ ကောင်းပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဗဟိုအာဏာစက် အလုံးစုံ ပြိုလဲသွားရင်တောင်မှ၊ သို့မဟုတ် အားနည်းသွားတဲ့အချိန်မှာ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့တွေ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေအကြား နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်မှုနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ လုပွဲတွေ ဒေသအလိုက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ခြေ ရှိနေလို့ပါပဲ။ အာဏာရှင်စနစ်ဟောင်း ပြန်မလာနိုင်ခြင်းရဲ့ ရလဒ်ဟာ ချက်ချင်းကြီး သာယာဝပြောခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ နယ်မြေအလိုက် အာဏာလုရတဲ့ ပဋိပက္ခအသစ်တွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ပုံသဏ္ဌာန် ဖြစ်ပါတယ်။

​ဒါဆိုရင် ဒီလို ရှုပ်ထွေးပွေလီတဲ့အခင်းအကျင်းကနေ တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီး အားလုံးမျှော်လင့်တဲ့ လမ်းကြောင်းတခုဆီကို ဘယ်အချိန်မှာ ရောက်သွားမှာလဲ။ ဒီမေးခွန်းအတွက်ဆိုရင် အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်မယ့် အဓိက သော့ချက် (၃) ချက် တပြိုင်တည်း ပြည့်စုံလာချိန်ကို ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်ကြရပါလိမ့်မယ်။

၁။ ရွေးတုအစိုးရဟာ စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ဖိအားတွေနဲ့ ပြည်တွင်းစီးပွားရေး ကျဆင်းမှု အရှိန်ကြောင့် ၎င်းတို့ ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်တဲ့ မြို့ပြကြီးတွေက အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လုံးဝ သွက်သွက်ခါအောင် ပျက်စီးသွားမယ့် အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ တရုတ်နိုင်ငံလို ပြင်ပအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေက စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆက်လက်လက်တွဲဖို့ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်တော့ဘဲ လက်တွေ့မြေပြင်က တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေ၊ တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ထိရောက်စွာ ဖိအားပေး စေ့စပ်ခိုင်းမယ့် အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ စစ်ကောင်စီကို တိုက်ခိုက်နေကြတဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ၊ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့တွေအကြား အနာဂတ်အာဏာခွဲဝေမှု ဘုံသဘောတူညီချက် ဒါမှမဟုတ် ဖက်ဒရယ်/ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းလို့ ခေါ်တဲ့ ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ် တစ်ခုကို အားလုံးက သဘောတူကြည်ဖြူစွာ အပြီးသတ် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မည့် အချိန်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

​ဒီအချက်တွေ ပြည့်စုံလာမယ့်အချိန်ရောက်မှသာ မြန်မာပြည်ဟာ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲပြားနေတဲ့ စစ်ဘုရင်ခေတ်ဆိုးထဲကနေ ရုန်းထွက်ပြီး၊ အားလုံး တန်းတူရည်တူရှိမယ့် ပြည်ထောင်စုသစ်ဆီကို ကူးပြောင်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ သိရှိထားရမှာက လက်ရှိ စစ်ရေးအောင်ပွဲတွေကို ကြည့်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားရုံတင်မကဘဲ နောက်ကွယ်က နိုင်ငံရေး၊ ပထဝီနိုင်ငံရေး အချိုးအကွေ့တွေကိုပါ မျက်ခြေမပြတ် ဉာဏ်မျက်စိနဲ့စောင့်ကြည့်ပြင်ဆင်ထားကြဖို့ အလွန်အရေးကြီးနေတဲ့ အချိန်အခါ ဖြစ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်ရရင်တော့ မြန်မာပြည်ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အသားကျခဲ့တဲ့၊ လူတစ်စုကပဲ မတရားချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အာဏာရှင်စနစ်ဟောင်းကြီးသေဆုံးသွားတာကို မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ကြုံနေရပါပြီ။ ဒါဟာ တော်လှန်ရေးရဲ့ ကြီးမားတဲ့ သမိုင်းဝင် အောင်မြင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စနစ်ဟောင်းကြီး ပျက်သုဉ်းသွားခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဟာ ချက်ချင်းကြီး ပန်းခင်းလမ်းကို ရောက်သွားတာမဟုတ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးပွေလီတဲ့ မြန်မာပြည်သစ်ရဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို စတင် ဖြတ်သန်းရတာဖြစ်ပါတယ်။

​အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲပြားခြင်းဆိုတာ နိုင်ငံတော်ကြီး တစစီ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာဏာဆိုးကြီး ကွဲအက်သွားပြီးမိမိတို့ ကံကြမ္မာကို မိမိတို့ဘာသာ ဖန်တီးခွင့်ရမယ့် အခွင့်အရေးတွေနယ်မြေအသီးသီးမှာ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစိန်ခေါ်မှုတွေကို ကျော်လွှားဖို့ဆိုရင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေ၊ တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးရင့်ကျက်မှု၊ အမျှော်အမြင်ရှိမှုတွေနဲ့ အချင်းချင်းအကြား ဘုံနားလည်မှုတွေ မတည်ဆောက်နိုင်ရင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အစား စစ်ဘုရင်စနစ်တွေနဲ့ပဲ သံသရာလည်နေရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

​ဗဟိုကချုပ်ကိုင်တဲ့ အာဏာရှင်စနစ်မရှိတော့တဲ့ အနာဂတ်မြန်မာပြည်မှာ မိမိတို့ ထိန်းချုပ်ရာ နယ်မြေအသီးသီးမှာ တရားမျှတပြီး ပြည်သူကို တကယ်တမ်း မျက်နှာမူတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးတွေကို ဘယ်လောက်အထိ အပြိုင်အဆိုင် တည်ဆောက်ပြနိုင်မလဲ ဆိုတာကပဲ အနာဂတ် မြန်မာပြည်ရဲ့ ကံကြမ္မာကို အဆုံးအဖြတ် ပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း အပြောင်းအလဲဆိုတာ ညတွင်းချင်း ဖြစ်မလာနိုင်ကြောင်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ထားပြီး၊ မိမိတို့ ရှိရာ ဒေသအလိုက် တည်ငြိမ် ရေးနဲ့ စနစ်သစ် တည်ဆောက်ရေးတွေမှာ တတ်နိုင်သရွေ့ အပြုသဘောဆောင် ပါဝင်ကြရပါလိမ့်မယ်။ ဉာဏ်မျက်စိ ဖွင့်ပြီး ရှေ့ဆက်ရမယ့် လမ်းကို အတူတူ လျှောက်လှမ်းကြပါစို့။